|
Kort voor middernacht op de 17de
augustus 1944 arriveert een zwarte limousine met Berlijns kenteken en
afgedekte koplampen bij de toegangspoort van het nabij Weimar gelegen
concentratiekamp Buchenwald. In de wagen bevinden zich naast de
chauffeur nog drie mannelijke passagiers. Twee van hen dragen
burgerkleding en de derde een gevangenisuniform. Nadat men zich bij de
Kommandantur heeft gemeld, vervolgt de zwarte auto zijn weg
naar het crematoriumterrein. Aangekomen op de binnenplaats houdt de
auto met stationair draaiende motor stil bij de ingang van het
complex. De drie passagiers stappen uit en de in burgerkledij gehulde
personen dragen de gedetineerde op voor hen uit te lopen, in de
richting van een groepje SS-ers dat zich als een haag heeft opgesteld
voor de ingang tot het gebouw. Op het moment dat de man de SS-ers
passeert en hij op het punt staat het crematorium binnen te gaan wordt
er plotseling van achteren op hem een drietal schoten afgevuurd. De
SS-ers en de twee passagiers verdwijnen daarop met het aangeschoten
slachtoffer in het crematoriumgebouw. Enkele minuten later klinkt nog
een vierde schot. Het lichaam van het inmiddels ontzielde slachtoffer
wordt vervolgens met kleren en al in een van de hoogopgestookte ovens
geschoven. De volgende ochtend rest van hem niets meer dan een hoopje
as en een door de hitte verzengd polshorloge, dat door de
crematoriumarbeiders bij het reinigen van de oven wordt ontdekt.
Aldus
het gewelddadige levenseinde van de vooroorlogse Duitse
communistenleider Ernst Thälmann. Hoewel zijn moordenaars
door een
ooggetuige waren geïdentificeerd en justitie in 1945 van de meesten
van hen de verblijfplaats kende, duurde het veertig jaar voordat de
enig overgebleven verdachte voor rechter werd gebracht. Het
Thälmanncomplex vertelt het verhaal achter deze bijzondere
strafzaak en schildert zijn politieke dimensie binnen de Duits-Duitse
verhoudingen gedurende de Koude Oorlogsjaren en daarna. Daarnaast
brengt het de moeizame waarheidsvinding in dit proces nauwgezet in
kaart en toont het hoezeer ook zijn uitkomst werd bepaald door
politieke overwegingen.
Het Thälmanncomplex
Geschiedenis van een politieke strafzaak
ISBN 9789089643896
e-ISBN 9789048515462
Amsterdam University Press
→ www.aup.nl
|
